SISYPHUS

Kennen jullie Sisyphus?

In de Griekse mythologie werd hij door de goden veroordeeld tot een eeuwige straf: hij moest een loodzware rots een steile berg op duwen. Telkens wanneer de top in zicht was, rolde het blok weer naar beneden. Sisyphus mocht dan weer van voor af aan beginnen.

De laatste tijd denk ik vaak aan hem, vooral tijdens mijn werk. Ik heb een kantoorbaan en, zoals bijna iedereen op kantoor, heb ik structureel te veel werk. Dat is geen toeval; zo zijn deze banen ontworpen. Ik kan een dag lang vechten tegen de stroom, maar de volgende ochtend is de mailbox weer vol en de takenlijst weer gegroeid. De rots is weer naar beneden gerold.

Veel van ons werk bestaat uit wat ik "bureaucratisch geneuzel" noem. Als ik wat overdrijf, voelt het als de straf van Sisyphus: een leven gevuld met nutteloze en hopeloze arbeid.

De Franse filosoof Albert Camus eindigde zijn beroemde essay De mythe van Sisyphus met de woorden: "De strijd op zichzelf tegen de top is voldoende om het hart van een mens te vullen. We moeten ons Sisyphus als een gelukkig mens voorstellen."

Ik heb daar grote moeite mee. Moeten wij, als moderne kantoorslaven, ons geluk dan maar halen uit de eindeloze stroom meetings, e-mails en goedkeuringsdocumenten? Moeten we dankbaar zijn dat we "bezig" worden gehouden? Het probleem is dat echte voldoening ergens anders ligt: in hobby’s, vriendschap en betekenisvol vrijwilligerswerk.

Met de opkomst van AI en robotisering zou je verwachten dat onze werklast eindelijk zou afnemen. De techniek zou ons moeten bevrijden. Maar in de praktijk zien we een wrange omkering: AI wordt nu gebruikt om kunst te maken, terwijl wij vastzitten aan de spreadsheets. De AI voert onze hobby’s uit, terwijl wij doorwerken. Dat kan nooit de bedoeling zijn geweest van vooruitgang.

Het is tijd om meer te eisen dan een "gelukkige" acceptatie van ons lot. De rots hoeft niet elke dag opnieuw de berg op. We moeten ons Sisyphus niet voorstellen als een tevreden man die zich schikt in zijn lot. We moeten hem voorstellen als iemand die de rots dwars door het paleis van de goden op de Olympus smijt.

Ik stel me een Sisyphus voor die klaar is met de onzin. Een mens die zijn tijd opeist.