EEN BASISINKOMEN

Gepubliceerd op 2 februari 2026 om 13:53

Aan het begin van de vorige eeuw gebeurde er iets geweldigs.

Onder druk van vakbonden werd er wetgeving geïntroduceerd die ervoor zorgde dat mensen ongeveer de helft minder hoefde te werken. Een krankzinnige door het kapitalistisch systeem opgedrongen 80 uur per week werd door wetgeving gehalveerd.

Een econoom uit die tijd voorspelde zelfs dat, als de industrialisatie zich zou blijven door ontwikkelen, wij vandaag de dag nog maar enkele uren per week zouden hoeven werken. Machines en technologie zouden het zware werk van ons overnemen, zodat wij ons konden richten op hobby’s, persoonlijke ontwikkeling en vrije tijd. De technologie ging de mensheid redden van een leven lang werken!

Dat daar niets van terecht is gekomen komt door ons economisch systeem dat is gericht op het produceren van diensten en producten. Of iets nuttig is, doet er nauwelijks toe. Het gevolg is dat veel mensen werken in bedrijven die producten of diensten leveren die niets toevoegen - de zogenaamde bullshitbaan.

Een andere reden is de kapitalistische veronderstelling dat de mens van nature slecht is maar dat arbeid hem moreel verheft. We moeten dus vooral beziggehouden worden omdat we niet vertrouwd kunnen worden met teveel vrije tijd.

En dus slepen veel Nederlanders zich elke dag naar hun werk zodat er producten geproduceerd kunnen worden welke het milieu slopen en die niets bijdragen aan een betere samenleving.

Nu zich opnieuw een technologische revolutie aandient — een die opnieuw belooft enorme hoeveelheden werk van ons over te nemen — is het misschien tijd om ons serieus af te vragen waar we mee bezig zijn. Gaan we nog meer bullshit baantjes creëren omdat anders de werkeloosheid de pan uit reist of gaan zullen we eens kijken of een basisinkomen ons een uitweg bied?

Een basisinkomen is het idee dat iedereen een (basis)inkomen zou moeten ontvangen, ongeacht andere inkomsten en zonder de verplichting om zich beschikbaar te stellen voor de arbeidsmarkt. Het maandelijks uitgekeerde bedrag moet daarbij  voldoende hoog zijn om er volwaardig van te kunnen leven. (zie https://basisinkomen.nu/)

Het idee van een basisinkomen dat het huidige systeem van uitkeringen, aftrekposten en toeslagen vervangt bestaat al lang en inmiddels is de meerderheid van de Nederlanders hier een voorstander voor. Niet zo gek als je naar de voordelen kijkt:

  • Het belastingstelsel wordt een stuk eenvoudiger
  • De sociale dienst , het UWV en toeslagen worden overbodig
  • Aftrekposten kunnen verdwijnen
  • Fraude wordt vrijwel onmogelijk
  • De armoedeval verdwijnt
  • Het minimumloon kan worden afgeschaft
  • Het doet de ongelijkheid afnemen
  • Het versterkt de democratie
  • Het geeft financiële vrijheid
  • Het zorgt voor betere arbeidsvoorwaarden

Het vooroordeel dat met een basisinkomen niemand meer wil werken is onzin. Alle tot nu toe bekende experimenten wijzen uit dat mensen juist meer gaan ondernemen zij het niet altijd in de vorm van een betaalde baan. Somme mensen nemen zorgtaken op zich, starten een klein bedrijfje of gaan een opleiding volgen.

Maar de grootste reden om voor een basisinkomen te gaan is dat we onze bullshitbaantjes kunnen opzeggen en nuttig en of leuk werk kunnen gaan doen.

Tot die tijd, moet je je bullshitbaantje niet te serieus nemen. Het is geen roeping, geen missie en geen identiteit. Het is bezigheidstherapie.

 

Reactie plaatsen

Reacties

Hans
17 dagen geleden

Verhelderend.